Czym jest lokal zastępczy i po co go wskazywać?
Konstrukcja najmu okazjonalnego opiera się na tym, że w razie egzekucji najemca ma dokąd pójść, bo sam wskazał mieszkanie, do którego się wyprowadzi. Dzięki temu nie działają bariery typowej eksmisji, takie jak oczekiwanie na lokal socjalny. Wskazanie musi być konkretne i aktualne przez cały okres najmu, czyli wskazywać adres istniejącego lokalu.
Dwa obowiązkowe dokumenty
- Oświadczenie najemcy ze wskazaniem lokalu, w którym zamieszka w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia mieszkania.
- Oświadczenie właściciela lokalu zastępczego z pisemną zgodą na przyjęcie najemcy. Zwykle podpisuje je ktoś z rodziny lub bliskich najemcy.
Oba dokumenty są załącznikami do umowy i powinny trafić do notariusza przed sporządzeniem oświadczenia o poddaniu się egzekucji.
Co gdy najemca utraci lokal zastępczy?
Jeśli w trakcie najmu najemca straci możliwość zamieszkania we wskazanym lokalu, ma obowiązek wskazać inny lokal i dostarczyć nową zgodę jego właściciela w terminie 21 dni od powzięcia wiadomości o tym zdarzeniu (art. 19a ustawy o ochronie praw lokatorów). Brak nowego wskazania daje właścicielowi prawo wypowiedzenia umowy. Pilnujemy tego wymogu w zarządzanych mieszkaniach.
Kiedy lokal zastępczy nie jest wymagany?
Wymóg znika przy najmie instytucjonalnym, gdzie najemca przyjmuje do wiadomości brak prawa do lokalu socjalnego, a także u obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową (art. 112e ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, wcześniej specustawa z 12 marca 2022 r.), którzy przy najmie okazjonalnym nie muszą wskazywać lokalu ani przedstawiać zgody jego właściciela. Dla pozostałych najemców bez zaplecza w Polsce rozwiązaniem bywa poręczenie i mocniejsze zabezpieczenia zamiast najmu okazjonalnego.
Autor: Sonia Garbowska · aktualizacja: 8 lipca 2026