Odpowiedzi: Umowy i prawo najmu

Czym różni się najem instytucjonalny od okazjonalnego?

Krótka odpowiedź: Najem okazjonalny jest dla właścicieli wynajmujących prywatnie, instytucjonalny dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wynajmu. Obie formy wymagają notarialnego oświadczenia najemcy o poddaniu się egzekucji. Instytucjonalny nie wymaga jednak wskazania lokalu zastępczego, zgody jego właściciela ani zgłaszania umowy do urzędu skarbowego.

Kto korzysta z której formy

Kryterium jest status wynajmującego. Osoba prywatna, wynajmująca mieszkanie poza działalnością gospodarczą, korzysta z najmu okazjonalnego (art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów). Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wynajmu (spółka, przedsiębiorca) zawiera umowy najmu instytucjonalnego (art. 19f-19j tej samej ustawy).

Co jest wspólne

W obu formach najemca składa notarialne oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji. To ono daje właścicielowi uproszczoną drogę odzyskania lokalu: klauzula wykonalności dla aktu notarialnego i egzekucja komornicza, bez klasycznego procesu o eksmisję.

Czym różni się instytucjonalny

  • Brak lokalu zastępczego: najemca nie musi wskazywać mieszkania, do którego się wyprowadzi, ani przedstawiać zgody jego właściciela. W oświadczeniu przyjmuje do wiadomości, że w razie egzekucji prawo do lokalu socjalnego mu nie przysługuje.
  • Brak zgłoszenia do urzędu skarbowego: obowiązek zgłoszenia umowy w ciągu 14 dni dotyczy tylko najmu okazjonalnego. Podatek od przychodów z najmu firma rozlicza oczywiście niezależnie, w ramach swojej działalności.
  • Czas trwania: umowa najmu instytucjonalnego zawierana jest na czas oznaczony, bez górnego limitu 10 lat obowiązującego przy okazjonalnym.

Praktyka: prostsza rekrutacja najemcy

Wymóg lokalu zastępczego bywa największą przeszkodą najmu okazjonalnego: nie każdy kandydat ma w Polsce rodzinę lub znajomych gotowych podpisać zgodę. Przy najmie instytucjonalnym ten problem znika, dlatego firmowi właściciele mieszkań mają szerszą pulę kandydatów przy zachowaniu tego samego poziomu zabezpieczenia. W zarządzanych przez nas lokalach stosujemy obie formy, zależnie od statusu właściciela.

Autor: Sonia Garbowska · aktualizacja: 8 lipca 2026

Powiązane pytania

Wszystkie odpowiedzi →

Powiązane zagadnienia