Kto korzysta z której formy?
Kryterium jest status wynajmującego. Osoba prywatna, wynajmująca mieszkanie poza działalnością gospodarczą, może zawrzeć umowę najmu okazjonalnego (art. 19a-19e ustawy o ochronie praw lokatorów). Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wynajmu, jak spółka czy przedsiębiorca, może zawierać umowy najmu instytucjonalnego (art. 19f-19j tej samej ustawy).
Co jest wspólne?
W obu formach najemca składa notarialne oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji. To ono daje właścicielowi uproszczoną drogę odzyskania lokalu. Zamiast klasycznego procesu o eksmisję właściciel występuje o klauzulę wykonalności dla aktu notarialnego i kieruje sprawę do komornika.
Co wyróżnia formę instytucjonalną?
- Brak lokalu zastępczego. Najemca nie musi wskazywać mieszkania, do którego się wyprowadzi, ani przedstawiać zgody jego właściciela. W oświadczeniu przyjmuje do wiadomości, że w razie egzekucji prawo do lokalu socjalnego mu nie przysługuje.
- Brak zgłoszenia do urzędu skarbowego. Obowiązek zgłoszenia zawarcia umowy w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu dotyczy tylko najmu okazjonalnego. Podatek z najmu firma rozlicza w ramach swojej działalności.
- Czas trwania. Umowa najmu instytucjonalnego zawierana jest na czas oznaczony, bez górnego limitu 10 lat obowiązującego przy okazjonalnym.
W praktyce najem instytucjonalny ułatwia znalezienie najemcy
Wymóg lokalu zastępczego bywa największą przeszkodą w zawarciu umowy najmu okazjonalnego. Nie każdy kandydat ma w Polsce rodzinę lub znajomych gotowych podpisać zgodę. Przy najmie instytucjonalnym ten problem znika, dlatego właściciele mieszkań prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wynajmu mają szerszą pulę kandydatów przy zachowaniu uproszczonej drogi odzyskania lokalu. W zarządzanych przez nas lokalach stosujemy obie formy, zależnie od statusu właściciela.
Autor: Sonia Garbowska · aktualizacja: 2 listopada 2026